{"id":6044,"date":"2020-11-04T18:26:28","date_gmt":"2020-11-04T15:26:28","guid":{"rendered":"http:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/?p=6044"},"modified":"2020-11-04T18:26:28","modified_gmt":"2020-11-04T15:26:28","slug":"prof-dr-aybar-nukleer-sadece-enerji-degil-guclu-bir-teknoloji-demek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/?p=6044","title":{"rendered":"Prof. Dr. Aybar: \u201cN\u00fckleer sadece enerji de\u011fil, \u2018g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknoloji\u2019 demek\u201d"},"content":{"rendered":"<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0Enerji Uzman\u0131 Prof. Dr. Hikmet \u015eelli Aybar, n\u00fckleer enerjinin temelini olu\u015fturan radyoaktif elementlerin sadece elektrik \u00fcretimi i\u00e7in de\u011fil, sa\u011fl\u0131ktan tar\u0131ma, arkeolojiden sanayiye, su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131ndan hayvanc\u0131l\u0131\u011fa kadar bir\u00e7ok alanda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cN\u00fckleer sadece enerji de\u011fil, \u2018g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknoloji\u2019 demek\u201d dedi.\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 N\u00fckleer sadece enerji \u00fcretmiyor, bu teknoloji bir yandan evreni ke\u015ffetmemize yard\u0131mc\u0131 oluyor, bir taraftan da bir zamanlar gidilmesi hayal olan yolculuklar ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Sat\u00fcrn&#8217;\u00fcn s\u0131rlar\u0131n\u0131 e\u015fsiz detaylarla aktaran Cassini uydusu sayesinde yeni ke\u015fifler yap\u0131l\u0131rken, Yeni Ufuklar (New Horizon) adl\u0131 uzay arac\u0131n\u0131n Pl\u00fcton\u2019dan yollad\u0131\u011f\u0131 buz alt\u0131 okyanuslar\u0131 gibi ilgin\u00e7 veriler uzayda yeni bir ya\u015fam\u0131n izlerini s\u00fcren bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 sarsmaya devam ediyor. Mars&#8217;ta 7 y\u0131ld\u0131r dola\u015fan Curiosity ke\u015fif arac\u0131ndan gelen etkileyici foto\u011fraflar ise gelecek i\u00e7in heyecan olu\u015fturmaya devam ediyor.\u00a0\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 Sivrisineklere, n\u00fckleer tekniklerle ekolojik do\u011fum kontrol uygulamas\u0131 yap\u0131l\u0131yor\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 Senegal\u2019de n\u00fckleer tekniklerle \u00e7evreye zarar vermeden sivrisineklerin \u00fcremesini kontrol alt\u0131na alan ekolojik do\u011fum kontrol uygulamas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, son d\u00f6nemde bu alandaki en ilgi \u00e7ekici uygulamalar aras\u0131nda yerini ald\u0131. N\u00fckleer tekniklerle toprak erozyonunun \u00f6nlenmesi, i\u00e7me suyunun kirleticilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak suyun iyile\u015ftirilmesi ise \u015fu anda d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde uygulanmaya devam ediyor. Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131, (IAEA) Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) i\u015fbirli\u011fi ile mantar hastal\u0131\u011f\u0131na diren\u00e7li muzlardan iklimdeki de\u011fi\u015fikliklere, hastal\u0131klara ve b\u00f6ceklere kar\u015f\u0131 daha dayan\u0131kl\u0131 pirin\u00e7lere kadar \u00e7ok say\u0131da ilgi \u00e7ekici \u00e7al\u0131\u015fmada n\u00fckleer tekniklerden yararlan\u0131yor.\u00a0\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 N\u00fckleer teknikler, g\u0131da israf\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 Tohum \u0131slah\u0131, hayvansal \u00fcretimde kapasitenin art\u0131r\u0131lmas\u0131nda da kullan\u0131lan n\u00fckleer teknikler, g\u0131da israf\u0131n\u0131n \u00f6nlemesine de yard\u0131mc\u0131 oluyor. Hasat edilen g\u0131dalar t\u00fcketilmeden \u00f6nce en az y\u00fczde 20&#8217;si israf edilebiliyor. I\u015f\u0131nlama (\u00fcr\u00fcnleri radyoaktif hale getirmeden mikroplar\u0131 \u00f6ld\u00fcren bir s\u00fcre\u00e7) ile meyve ve sebzelerin olgunla\u015fmas\u0131n\u0131 geciktirilebiliyor, raf \u00f6mr\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131labiliyor. Ayr\u0131ca zararl\u0131lar kontrol edebiliyor ve g\u0131da kaynakl\u0131 hastal\u0131klar\u0131n bula\u015fmas\u0131 \u00f6nlenebiliyor. Amerika Birle\u015fik Devletleri, Arjantin, Brezilya, Kanada, \u00c7in, Hindistan, Endenozya, \u0130srail, Japonya, G\u00fcney Afrika ve Tayland gibi \u00fclkelerde patates, so\u011fan, sar\u0131msak, tavuk, bal\u0131k, karides, baklagiller, baharat, kurutulmu\u015f ve taze meyveler gibi bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn \u0131\u015f\u0131nlanarak raf \u00f6mr\u00fc uzat\u0131l\u0131yor ve ihra\u00e7 ediliyor.\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 \u201cN\u00fckleer teknoloji, \u00fclkemize katma de\u011fer \u00fcretecek bir teknolojidir\u201d\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 Enerji Uzman\u0131 Prof. Dr. Hikmet \u015eelli Aybar, n\u00fckleer enerjinin temelini olu\u015fturan radyoaktif elementlerin sadece elektrik \u00fcretimi i\u00e7in de\u011fil, sa\u011fl\u0131ktan tar\u0131ma, arkeolojiden sanayiye, su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131ndan hayvanc\u0131l\u0131\u011fa kadar bir\u00e7ok alanda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. T\u00fcrkiye\u2019nin artan enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in g\u00fcvenli ve fosil yak\u0131tlara g\u00f6re daha temiz enerji se\u00e7eneklerinden birinin n\u00fckleer enerji oldu\u011funu vurgulayan Aybar, \u201cN\u00fckleer teknoloji sadece enerji boyutuyla de\u011fil, di\u011fer uygulamalar\u0131 ile de \u00fclkemize katma de\u011fer \u00fcretecek bir teknolojidir. 1954 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde d\u00fcnyada elektrik \u00fcreten ilk n\u00fckleer santral olan Obninsk N\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santrali faaliyete ge\u00e7ti. Bunu 1956 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere\u2019de, 1957 y\u0131l\u0131nda ABD\u2019de de faaliyete ge\u00e7en santraller takip etti. \u2018Geli\u015fmi\u015f\u2019 kategorisinde g\u00f6z\u00fcken t\u00fcm \u00fclkeler enerjisinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc n\u00fckleerden kar\u015f\u0131l\u0131yor. Bu \u00fclkelerde birden \u00e7ok n\u00fckleer santral var. D\u00fcnyada \u0130lk n\u00fckleer santrallerin kuruldu\u011fu y\u0131llarda \u00fclkemizde ba\u015flat\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olumlu sonu\u00e7land\u0131rabilseydik e\u011fer; bug\u00fcn T\u00fcrkiye \u00e7ok daha farkl\u0131 bir noktada olurdu. N\u00fckleer sadece enerji de\u011fil, \u2018g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknoloji\u2019 demek\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 \u201cAkkuyu, uzun y\u0131llara dayanan bir eme\u011fin ve hayalin simgesi\u201d\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131llar i\u00e7erisinde farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmetler d\u00f6neminde n\u00fckleer santrale sahip olmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Aybar, \u201cGe\u00e7mi\u015fte insan kayna\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da \u00e7ok de\u011ferli oldu\u011funu ifade etmeliyiz. 1983 ve 1984 y\u0131llar\u0131nda T\u00fcrkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) taraf\u0131ndan yurt d\u0131\u015f\u0131na n\u00fckleer enerji \u00fczerine doktora yapmak i\u00e7in \u00f6\u011frenciler g\u00f6nderildi. 1984\u2019te Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ne g\u00f6nderilen \u00f6\u011frencilerden biri de benim\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.\u00a0\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fckleer enerji tarihinin 1956 y\u0131l\u0131nda kurulan Atom Enerjisi Komisyonu\u2019yla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Aybar, \u201c1957 y\u0131l\u0131nda Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131 kurucu \u00fcyeli\u011fi ile n\u00fckleer ser\u00fcvenimiz uluslararas\u0131 boyut kazand\u0131. Yap\u0131lacak olas\u0131 bir n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 santrali (NGS) i\u00e7in yer tespiti yap\u0131ld\u0131 ve 1976 y\u0131l\u0131nda Akkuyu sahas\u0131 i\u00e7in yer lisans onay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti. Hemen sonras\u0131nda, 1977-1979 y\u0131llar\u0131nda ihale \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131ld\u0131 ama iptal oldu. Daha sonra 1983-1985 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ihale \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yine yap\u0131ld\u0131, yine iptal oldu. 1996-2000 y\u0131llar\u0131nda 3. kez ihale \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131ld\u0131, fakat yine iptalle sonu\u00e7land\u0131. Nihayet 2010 y\u0131l\u0131nda Rusya ile N\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santral\u0131 anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131. \u00c7ok uzun y\u0131llara dayanan bir eme\u011fin ve hayalin simgesi olan Akkuyu\u2019nun ilk \u00fcnitesinin 3 Nisan 2018 y\u0131l\u0131nda temeli at\u0131ld\u0131. Rusya Devlet N\u00fckleer Enerji Kurumu Rosatom taraf\u0131ndan in\u015fa edilen ve her biri 1200 megavatl\u0131k 4 reakt\u00f6rden olu\u015facak Akkuyu NGS tam kapasite devreye girdi\u011finde, yakla\u015f\u0131k 35 milyar kilovatsaat elektrik \u00fcretimiyle \u00fclkenin elektrik talebinin y\u00fczde 10&#8217;unu kar\u015f\u0131layabilecek\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 \u201cT\u00fcrkiye, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda d\u00fcnya n\u00fckleer kul\u00fcb\u00fcn\u00fcn yeni \u00fcyesi olabilir\u201d\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u00a0 1970\u2019li y\u0131llarda n\u00fckleer g\u00fc\u00e7le tan\u0131\u015fan G\u00fcney Kore\u2019nin, kendi \u00fclkesinde n\u00fckleer enerjinin geli\u015ftirilmesinde \u00f6nemli ilerlemeler kaydetti\u011fine ve bug\u00fcn di\u011fer \u00fclkelerde n\u00fckleer santral in\u015faat projelerini y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcne dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Aybar, \u015f\u00f6yle devam etti:\u00a0\u00a0<\/span><\/div>\n<div><span style=\"font-size: 12px;\">\u201cN\u00fckleer santral yap\u0131m\u0131 i\u00e7in neredeyse birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z G\u00fcney Kore\u2019de bug\u00fcn 25 reakt\u00f6r i\u015fletilmektedir. 4 reakt\u00f6r\u00fcn in\u015faat\u0131 da devam ediyor. \u00dcstelik kendi yerli teknolojisi ile yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki n\u00fckleer santral projelerinin hayata ge\u00e7irilmesinde yard\u0131mc\u0131 olan G\u00fcney Kore, Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019nin ilk n\u00fckleer santrali olan Barakah NGS\u2019yi in\u015fa etmektedir. \u00dclke, ekonomik kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 da ger\u00e7ekle\u015ftirdi. T\u00fcrkiye, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda Akkuyu\u2019nun ard\u0131ndan di\u011fer n\u00fckleer santralleri de faaliyete ge\u00e7irerek d\u00fcnya n\u00fckleer kul\u00fcb\u00fcn\u00fcn yeni \u00fcyesi olabilir.\u201d\u00a0<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Enerji Uzman\u0131 Prof. Dr. Hikmet \u015eelli Aybar, n\u00fckleer enerjinin temelini olu\u015fturan radyoaktif elementlerin sadece elektrik \u00fcretimi i\u00e7in de\u011fil, sa\u011fl\u0131ktan tar\u0131ma, arkeolojiden sanayiye, su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131ndan hayvanc\u0131l\u0131\u011fa kadar bir\u00e7ok alanda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 &hellip; <a href=\"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/?p=6044\" class=\"more-link\">Devam\u0131n\u0131 Oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6044\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}