{"id":7222,"date":"2020-11-04T18:27:41","date_gmt":"2020-11-04T15:27:41","guid":{"rendered":"http:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/?p=7222"},"modified":"2020-11-04T18:27:41","modified_gmt":"2020-11-04T15:27:41","slug":"korona-virus-iklim-krizi-icin-acik-bir-uyari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/?p=7222","title":{"rendered":"Korona vir\u00fcs, iklim krizi i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir uyar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Uzmanlara g\u00f6re salg\u0131n, elektrik arz\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steriyor<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.6em;\">\u00a0Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) \u00c7evre \u015eefi Inger Andersen, Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n iklim krizi ile ilgili \u2018a\u00e7\u0131k bir uyar\u0131\u2019 oldu\u011fu de\u011ferlendirmesinde bulunarak, &#8220;Vah\u015fi do\u011fada \u00e7ok daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klar oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa, do\u011fa bize bir uyar\u0131 at\u0131\u015f\u0131nda bulundu ve insanl\u0131\u011f\u0131n ate\u015fle oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi&#8221; dedi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Uzmanlar, korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131nda enfeksiyon riskini art\u0131ran ana unsurun iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu\u011funu vurguluyor. Atmosfere sal\u0131nan sera gazlar\u0131, do\u011fayla bar\u0131\u015f\u0131k tasarlanmayan kentle\u015fme, ormans\u0131zla\u015ft\u0131rma gibi insan kaynakl\u0131 faaliyetlerin bu krizi derinle\u015ftirerek d\u00fcnyay\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylara ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri konusunda bilim insanlar\u0131n\u0131n uyar\u0131lar\u0131n\u0131n y\u0131llard\u0131r g\u00f6zard\u0131 edildi\u011fi ger\u00e7e\u011fine de dikkat \u00e7eken uzmanlar, Londra Zooloji Toplulu\u011fu\u2019ndan Prof. Dr. Andrew Cunningham\u2019\u0131n, 2007 y\u0131l\u0131nda 2002-2003 sars salg\u0131n\u0131n\u0131 konu alan ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda yer alan verilerine ve &#8216;At nal\u0131 yarasalar\u0131nda \u00e7ok fazla miktarda bulunan Sars-CoV gibi vir\u00fcsler, g\u00fcney \u00c7in\u2019deki egzotik memeli hayvan yeme k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle de birle\u015fince adeta bir saatli bomba etkisi olu\u015fturuyor&#8217; ifadelerine dikkat \u00e7ekerek, ya\u015fan\u0131lan salg\u0131n\u0131n uyar\u0131s\u0131n\u0131n 13 y\u0131l \u00f6nce yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.\u00a0<br \/>\nBM \u00c7evre \u015eefi Inger Andersen da, \u201cVah\u015fi do\u011fada \u00e7ok daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klar oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde al\u0131n\u0131rsa, do\u011fa bize bir uyar\u0131 at\u0131\u015f\u0131nda bulundu ve insanl\u0131\u011f\u0131n ate\u015fle oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u201d ifadeleriyle, Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131, iklim krizi ile ilgili \u2018a\u00e7\u0131k bir uyar\u0131\u2019 olarak de\u011ferlendirdi.\u00a0<\/p>\n<p>Salg\u0131n, iklim krizine bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir mi?\u00a0<br \/>\nUluslararas\u0131 \u00c7evre ve Kalk\u0131nma Enstit\u00fcs\u00fc Direkt\u00f6r\u00fc Andrew Norton ise k\u00fcresel salg\u0131n olarak ilan edilen korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00fcresel \u00e7apta birbirine ne kadar ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu ortaya koydu\u011funu ve bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fccadelesinde daha s\u0131k\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131n\u0131n yollar\u0131n\u0131 a\u00e7abilece\u011fini s\u00f6yledi.\u00a0<br \/>\nCovid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n etkilerinin \u00e7evre, ekonomi ve siyaset alanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclece\u011fini belirten Norton, bundan sonras\u0131 i\u00e7in de \u015fu yorumu yapt\u0131:\u00a0<br \/>\n&#8220;Korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc hen\u00fcz kestiremedi\u011fimiz bir k\u00fcresel trajedi ve olas\u0131l\u0131klar\u0131 \u015fimdiden kestirmek \u00e7ok g\u00fc\u00e7. Bu pandeminin emisyonlar, k\u00fcresel ve ulusal politikalar ve sosyal de\u011fi\u015fiklikler bak\u0131m\u0131ndan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve iklim eylemleri \u00fczerindeki etkisinin ne olaca\u011f\u0131 as\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken \u015fey. Ancak uzun vadede k\u00fcresel olarak bizi birbirimize ba\u011flayan ba\u011flar\u0131 anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flarsa, insanl\u0131k iklim krizini kavrama noktas\u0131nda \u00f6nemli bir \u015fansa sahip olacakt\u0131r.&#8221;\u00a0<br \/>\nNorton ayr\u0131ca, \u00c7in\u2019de salg\u0131n sebebiyle \u00fcretimin azalmas\u0131 nedeniyle emisyon d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn g\u00f6zlemlenmesinin, end\u00fcstriyel duraksamadan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uzun vadede bir sonu\u00e7 vermeyece\u011fini belirtirken, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fccadelesinde ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek i\u00e7in enerji politikalar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 ve fosil yak\u0131t yerine alternatif enerji kaynaklar\u0131n\u0131n tercih edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.\u00a0<\/p>\n<p>AB\u2019nin 2050 y\u0131l\u0131 hedefi &#8216;s\u0131f\u0131r karbon&#8217;\u00a0<br \/>\nBr\u00fcksel merkezli end\u00fcstri grubu Foratom&#8217;un Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Esa Hyvarinen, AB\u2019nin 2050 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi hedefinin \u2018s\u0131f\u0131r karbon\u2019 oldu\u011funu hat\u0131rlatarak, bu hedefin tutturulmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:\u00a0<br \/>\n&#8220;N\u00fckleer enerji, birli\u011fin iklim hedeflerine ula\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayacak. Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin 2030 y\u0131l\u0131 i\u00e7in temel iklim hedefleri ise \u015funlard\u0131r; sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131nda en az y\u00fczde 40 azalma, yenilenebilir enerji i\u00e7in en az y\u00fczde 32 pay ve enerji verimlili\u011finde en az y\u00fczde 32.5&#8217;lik bir iyile\u015fme. AB, uzun vadeli stratejisinde 2050 y\u0131l\u0131na kadar iklim a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarafs\u0131z olmay\u0131 hedefliyor. Uzun vadeli strateji olarak da 2050 y\u0131l\u0131na kadar iklime zarars\u0131z bir hale gelmeyi hedefliyor. Ancak 2050 y\u0131l\u0131 hedefine ula\u015fmak, 2030 karbondioksit seviyelerindeki azalt\u0131m hedefleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00fcye \u00fclkelerin kendi d\u00fc\u015f\u00fck karbon sal\u0131n\u0131m\u0131na sahip enerji kaynaklar\u0131n\u0131 se\u00e7ebildi\u011fi s\u00fcrece, komisyonun bu hedef de\u011ferleri y\u00fckseltmesini destekliyoruz. Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 beklerken, n\u00fckleer gibi d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu teknolojilere yat\u0131r\u0131m\u0131 engellemek zarar verici olur. Foratom, Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin 2050&#8217;de karbonizasyon hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in n\u00fckleer enerji de dahil olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu enerji kaynaklar\u0131na ihtiyac\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yor. Bu, insanlara g\u00fcvenilir ve uygun fiyatl\u0131 elektrik sa\u011flanmas\u0131 yan\u0131 s\u0131ra birli\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu bir gelece\u011fe ula\u015fmas\u0131n\u0131 da garantileyecek.&#8221;\u00a0<\/p>\n<p>K\u00fcresel emisyonlarda salg\u0131n\u0131n etkisi\u00a0<br \/>\nUluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA) verilerine g\u00f6re, 2019\u2019da d\u00fcnya ekonomisi y\u00fczde 2.9 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcrken k\u00fcresel emisyon de\u011feri 33 gigaton olarak sabit kald\u0131. IEA, bu sonucu \u00f6ncelikli olarak r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjisi gibi yenilenebilir enerjinin artan oran\u0131 ve daha fazla n\u00fckleer enerjinin \u00fcretiliyor olmas\u0131na ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130klim bilimciler k\u00fcresel karbon emisyonlar\u0131n\u0131n 2020 y\u0131l\u0131nda artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu ancak korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 sebebiyle tam tersi ya\u015fan\u0131yor.\u00a0<br \/>\nUluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA) Ba\u015fkan\u0131 Fatih Birol, \u201cEmisyonlardaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, h\u00fck\u00fcmetlerin iklim politikalar\u0131 kapsam\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 bir karardan de\u011fil milyonlarca insan\u0131n ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f sebebiyle i\u015fini kaybetmesi nedeniyle ya\u015fan\u0131yor\u201d diyerek, fosil yak\u0131t kaynakl\u0131 emisyonlardaki keskin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn bir iklim zaferi olarak g\u00f6r\u00fclmemesi konusunda uyard\u0131. Birol, \u201cBu, bir yandan ekonomiyi iyile\u015ftirmek ad\u0131na paketler olu\u015fturmak i\u00e7in, \u00f6te yandan da kirli yat\u0131r\u0131mlar\u0131 azalt\u0131p enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in d\u00fcnyaya verilen tarihi bir f\u0131rsat\u201d yorumunu yapt\u0131.\u00a0<\/p>\n<p>Elektri\u011fe ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterdi\u00a0<br \/>\nSalg\u0131n\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n ne kadar da elektrik enerjisine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6sterdi\u011fini belirten Birol, korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n etkilerinden kurtulabilmek i\u00e7in temiz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n desteklenmesi gerekti\u011fini belirtti. Salg\u0131n s\u00fcrecinde hastanelerde uygulanan tedavi i\u00e7in gereken suni solunum cihazlar\u0131 ve t\u00fcm di\u011fer medikal aletlerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda elektrik enerjisine ne kadar ihtiya\u00e7 oldu\u011funu hat\u0131rlatan Birol, evlerde kal\u0131nan bu g\u00fcnlerde bolca kullan\u0131lan dijital teknolojinin bile elektri\u011fe ne kadar \u00e7ok gereksinme oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Enerjinin s\u00fcrekli ve g\u00fcvenilir bir \u015fekilde sa\u011flanabilmesi i\u00e7in ise y\u00f6ntemlerin belli oldu\u011funu dile getiren Birol, b\u00f6ylesi kriz d\u00f6nemlerinde elektrik talebindeki ani art\u0131\u015f ve azal\u0131\u015fa da h\u0131zl\u0131 cevap verebilecek esnek \u00f6zelli\u011fe sahip enerji kaynaklar\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011funu vurgulayarak, \u015funlar\u0131 ifade etti:\u00a0<br \/>\n&#8220;\u00c7o\u011fu elektrik sistemi esneklik konusunda, k\u0131sa s\u00fcrede \u00fcretimini h\u0131zla art\u0131r\u0131p azaltabilen do\u011fal gaz santrallerine g\u00fcvenmektedir ve bu da do\u011fal gaz\u0131n temiz enerjiye ge\u00e7i\u015f konusundaki kritik rol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemini vurgular. Bug\u00fcn, \u00e7o\u011fu do\u011fal gaz santrali, sadece sistemin zaman i\u00e7indeki talep de\u011fi\u015fikliklerine uyum sa\u011flamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda ise para kaybederler. Elektrik \u00fcretiminin s\u0131k\u00e7a unutulan beygir g\u00fcc\u00fc olan hidroelektrik, g\u00fc\u00e7l\u00fc kapasiteye sahip n\u00fckleer enerji gibi esnek kaynaklar \u00fclkelerde g\u00fcvenli elektrik arz\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda \u00f6nemli se\u00e7eneklerdir. Politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n, elektrik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131lar\u0131ndan dolay\u0131 farkl\u0131 kaynaklar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 se\u00e7enekleri tercih etmeleri, uygulanabilir i\u015f modelleri olu\u015fturmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. H\u00fck\u00fcmetler \u015fu anda hakl\u0131 olarak halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 gibi acil durumlara odaklan\u0131yor. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc zamanlarda, pek \u00e7ok \u015fey olmadan idare edebiliriz, ancak elektrik olmadan idare edemeyiz.&#8221;\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzmanlara g\u00f6re salg\u0131n, elektrik arz\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steriyor \u00a0Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) \u00c7evre \u015eefi Inger Andersen, Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n iklim krizi ile ilgili \u2018a\u00e7\u0131k bir uyar\u0131\u2019 oldu\u011fu de\u011ferlendirmesinde bulunarak, &#8220;Vah\u015fi &hellip; <a href=\"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/?p=7222\" class=\"more-link\">Devam\u0131n\u0131 Oku&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7222"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7222"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7222\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}