İNGİLİZ YAĞ FABRİKASI RESTORE EDİLSİN
Mersinliler İngiliz Yağ Fabrikası restore edilsin çağrısında bulundu. Vatandaşlar, “Bu tarihi yapının daha virane olmadan tamamen yıkılıp göçmeden restore edilerek Mersin’imize kazandırılmasını umut ediyoruz” dedi.
Mersin Akdeniz ilçesinde eski otogar yakınında bulunan ve Avrupa’da başlayan sanayi devrimi sonrası Anadolu’da ilk sayılabilecek girişimlerden olan İngiliz Yağ Fabrikasının vatandaşlarca yeniden restore edilmesi istenildi. Çukurova Bölgesi’nin pamuk ekimine açılmasıyla, gelişen ticareti destekleyen pamuğu işlemek üzere kurulan endüstri yapısı olarak tarihi önemli rol üstlenmiş olan fabrika 1853 yılında İngiliz asıllı levanten Mr. Gold tarafından başlanılarak Amerikan İç Savaşı sırasında ve o yıllarda işletilmeye başlanmış olduğu belirtilirken Whittal şirketinin öncülüğünde 1910 yılında The Mersyna Oil and Cake Mill Co. Ltd. yani Mersin Yağ ve Küspe Fabrikası Ltd. Şti tarafından fabrika yeniden elden geçirilerek üretime geçirilmiş.
Birçok isim ile hizmet vermiş bir fabrika
Mersinliler restore edilmesini istedikleri fabrika ile ilgili, “Whittal’in uzun yıllar bu fabrikayı işletmiş olduğunu biliyoruz. Birinci Dünya Savaşı sırasında ve Mersin’in işgalinden yaklaşık iki yıl önce 28 Temmuz 1916’da fabrika ve tesisler denizden bir muhrip tarafından bombalanıp hasar görmüş.Fabrika cumhuriyetin ilânından sonra da Turyağ firması tarafından çalıştırılmış. Halkın İngiliz Fabrikası olarak isimlendirdiği bina daha sonraları Ziraat Bankası’na devredilmiştir. 1938 yılına kadar nebati yağ ve sabun fabrikası olarak çalıştırmış, bu tarihten sonra Türkiye Yağ Mamulâtı Sanayi Limited Şirketi’ne kiralanmış.” dedi.
“Mersin’imize kazandırılmasını umut ediyoruz”
İkinci Dünya Savaşı sırasında fabrikanın güvenlik nedeniyle İstanbul’dan Mersin’e taşınan Deniz Astsubay Okulu’na verildiği ve okulun burada eğitim ve öğretimine devam ettiğini belirten vatandaşlar, “Daha sonraları askeri depo olarak hizmet veren bina, devredildiği Turyağ firmasındaki işletme sorunları nedeniyle 1948 yılında tekrar Ziraat Bankası’na devredilmiş. O yıllardan sonra çalıştırılamayan tesis Milli Savunma’nın mülkü olmuştur. Bu tarihi yapının daha virane olmadan tamamen yıkılıp göçmeden restore edilerek Mersin’imize kazandırılmasını umut ediyoruz.” diye konuştu.